Amser i Gymryd Rheolaeth

Beth yw'r broblem?

Mae'r cyhoedd yn gyffredinol yn wynebu chwyddiant ar lefelau na welwyd ym mywydau llawer o bobl. Mae hyn yn cael ei waethygu gan chwyddiant llawer uwch mewn prisiau tanwydd, a liniarwyd yn rhannol yn unig gan ymyrraeth y llywodraeth yn y pris a grantiau ychwanegol i rai aelwydydd a grwpiau penodol. Mae'r her hon yn cael ei rhannu gan ein rhanddeiliaid.

Roedd grŵp cleientiaid Adferiad eisoes yn wynebu problemau ariannol sylweddol cyn i'r argyfwng presennol godi. Roedd llawer eisoes ar incwm isel ar neu ger lefel prin ddigonol Credyd Cynhwysol. Mae'r argyfwng cost byw iddynt yn peri heriau newydd nid yn unig o ansicrwydd a phryder ond caledi pendant, yn enwedig i'r rhai nad yw'r gefnogaeth ychwanegol a ddarperir yn gwneud iawn yn llawn am filiau uwch ar gyfer tanwydd, bwyd, ac anghenion eraill.

Problem bellach i'n grŵp cleientiaid yw y bydd llawer eisoes yn ofidus ac yn bryderus oherwydd problemau iechyd meddwl a dibyniaeth - gan ei gwneud hi'n anodd iddynt asesu eu sefyllfa a chynllunio eu ffordd trwy'r misoedd nesaf. Felly, mae risg y bydd diffyg adnoddau gwirioneddol iawn yn cael ei waethygu'n fawr gan yr ymdrech i wneud cynllun.

Beth yw pwrpas yr ymgyrch?

Ymgyrchu dros weithredu gan Lywodraethau’r DU a Chymru, Awdurdodau Lleol, y GIG, ac eraill i gefnogi ein grŵp cleientiaid, ac i ddarparu cefnogaeth ymarferol a phersonol fel y gall pobl gymryd rheolaeth o’u sefyllfa eu hunain a llywio eu llwybr drwy’r argyfwng a thu hwnt. Byddwn yn gweithio’n agos gyda phartneriaid i sicrhau bod gofalwyr a theuluoedd yn cael eu cefnogi’n llawn.

Pwy yw ein partneriaid?

Byddwn yn gweithio gyda phartneriaid yn y DU a Chymru sy'n rhannu ein hamcanion ymgyrchu gan gynnwys Gofalwyr Cymru ac Ymddiriedolaeth Sant Giles.

Byddwn hefyd yn ymgysylltu'n adeiladol ag asiantaethau allweddol yn genedlaethol ac yn lleol, gan gynnwys yr Adran Gwaith a Phensiynau ac Awdurdodau Lleol, i hwyluso deialog a gwella eu dealltwriaeth a'u hymateb i anghenion ein cleientiaid.

Beth yw amserlen yr ymgyrch?

Bydd Amser i Gymryd Rheolaeth yn cael ei gyhoeddi yn ein lansiad ar 9 Mai 2023 ym Mro Morgannwg, a byddwn yn cynnal cyhoeddusrwydd cenedlaethol ac yn ymgysylltu'n weithredol ar-lein drwy gydol yr ymgyrch.

Ochr yn ochr â'r gweithgaredd cenedlaethol bydd 23 o ddigwyddiadau sirol (pob sir yng Nghymru ynghyd â Swydd Gaerhirfryn) drwy gydol yr haf. Dyddiadau wedi'u cadarnhau hyd yn hyn yw:

Mai 2023
9 Mai – Bro Morganwg – Digwyddiad lansio
11 Mai – Ynys Môn
16 Mai – Sir y Fflint
18 Mai – Ceredigion

Mehefin 2023
2 Mehefin – Pen-y-bont ar Ogwr
7 Mehefin – Sir Ddinbych
14 Mehefin – Castell-nedd Port Talbot
21 Mehefin – Sir Benfro

Gorffennaf 2023
4 Gorffennaf – RhCT
10 Gorffennaf – Casnewydd
11 Gorffennaf – Sir Fynwy
12 Gorffennaf – Torfaen
13 Gorffennaf – Blaenau Gwent
14 Gorffennaf – Caerffili
18 Gorffennaf – Wrecsam
20 Gorffennaf – Sir Gaerfyrddin
25 Gorffennaf – Powys – Sioe Frenhinol Cymru

Awst 2023
8 Awst – Gwynedd – yr Eisteddod Genedlaethol
17 Awst – Chorley, Swydd Gaerhirfryn
23 Awst – Caerdydd

Medi 2023
6 Medi – Merthyr
7 Medi – Conwy
14 Medi – Abertawe

Hydref 2023
10 Hydref – Diwrnod Iechyd Meddwl y Byd – Digwyddiad Diwedd yr Ymgyrch 3

Beth ydym ni'n gofyn i'r llywodraeth ac eraill ei wneud?

Byddwn yn pwyso am weithredu ar Gynllun Deg Pwynt fel a ganlyn:

Mae angen i Lywodraeth y DU:

Sicrhau bod budd-daliadau i bobl ag anabledd neu salwch hirdymor yn codi gyda chwyddiant (mae chwyddiant i bobl sy'n byw mewn tlodi yn llawer uwch oherwydd bod costau tanwydd yn cynrychioli cyfran uwch na'r cyfartaledd o'u gwariant - felly mae angen ystyried hyn); hefyd, gweithredu proses asesu Taliad Annibyniaeth Personol (PIP) tecach a haws ei hygyrchu sy'n rhoi cymorth i bobl yn gyflym
Adfer y codiad wythnosol ychwanegol o £20 ar Gredyd Cynhwysol a oedd mor ddefnyddiol yn ystod uchafbwynt pandemig Covid

Gwella cymorth ariannol i ofalwyr, gan gydnabod y budd cost o ofalwyr yn gallu chwarae eu rhan wrth ddarparu cymorth

Tymor hir: dechrau sgwrs genedlaethol am ddyfodol budd-daliadau, gyda'r nod o wella bywydau pobl sydd mewn perygl ac yn dibynnu ar fudd-daliadau

Cynyddu cymorth i'r rhai sydd â phroblemau iechyd meddwl a dibyniaeth sy'n barod i ddod yn economaidd weithgar - gwella cymorth, hyfforddiant a chymhellion heb roi pwysau ar y rhai sy'n methu â gweithio

Mae angen i Lywodraeth Cymru:

Hyrwyddo ymhellach yr angen i sicrhau bod gan bawb sy'n defnyddio gwasanaethau iechyd meddwl eilaidd Gynllun Gofal a Thriniaeth effeithiol ar waith a bod y rhain yn cynnwys y canlyniadau i'w cyflawni a pha wasanaethau i'w darparu, neu gamau a gymerir, o dan yr adran 'Cyllid ac Arian'
Sicrhau bod gan bob oedolyn sydd mewn perygl a'u gofalwyr - a theuluoedd plant sydd mewn perygl - fynediad hawdd ac amserol at gyngor ac eiriolaeth sy'n ymwneud â rheoli arian a dyled
Y Mae angen i sector gwirfoddol Cymru:

Rhoi blaenoriaeth i gefnogaeth i bobl sydd mewn perygl ac sy'n cael eu heffeithio fwyaf gan dlodi, gan gynnwys darparu cyngor a chefnogaeth neu hwyluso mynediad at gefnogaeth gan arbenigwyr.
Darparu llais i bobl sydd mewn perygl fel bod Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru yn clywed eu hanghenion.

A gall pob un ohonom:

Bod yn gymdogion da. Gall helpu'r rhai o'n cwmpas wneud gwahaniaeth mawr, boed hynny'n golygu rhoi i fanc bwyd neu ddim ond helpu unigolyn neu deulu rydych chi'n eu hadnabod.

Beth fyddwn ni'n ei wneud i helpu ein buddiolwyr yn uniongyrchol?

Byddwn yn ymgysylltu â phob buddiolwr yn yr ymgyrch ehangach sydd wedi'i hanelu at y llywodraeth ac eraill drwy roi llais a chyfleoedd i bobl esbonio eu problemau a'r cymorth sydd ei angen arnynt. Ond byddwn hefyd yn annog pobl i weithredu drostynt eu hunain.

Bydd ein Gwasanaeth Cynghori Iechyd Meddwl ac Arian, a redir gennym mewn partneriaeth ag elusennau eraill yn y DU, yn helpu pobl i gael y budd-daliadau sydd eu hangen arnynt ac i fynd i'r afael â dyled a phroblemau ariannol eraill.

Yn benodol, byddwn yn sicrhau:

Mae ein gwasanaeth Pwynt Cynghori Ariannol yn cael ei amlygu mewn 23 o ddigwyddiadau ymgyrchu lleol ac mewn digwyddiadau ymgyrchu cenedlaethol a bod gwybodaeth a chyngor ar gael
Mae cyfres o ganllawiau Cyngor Ariannol ar gael yn ystod yr ymgyrch i'w dosbarthu a'u trafod mewn grwpiau lleol
Bydd ein gwasanaeth Cyfle Cymru yn helpu ein cleientiaid sy'n barod i ddod yn economaidd weithgar i fynd ar yr ysgol hyfforddi a chyflogaeth fel y gallant wneud eu ffordd eu hunain tuag at fwy o ffyniant. Yn benodol, bydd yn:

Darparu cyfweliad hyfforddi a chyfleoedd cyflogaeth heb rwymedigaeth i gleientiaid, eu teuluoedd, staff, a gwirfoddolwyr sy'n gofyn amdano yn eu meysydd gweithredu; mewn ardaloedd eraill byddant yn cyfeirio at yr asiantaethau priodol

Darparu Pwynt Cyngor Hyfforddiant a Chyflogaeth mewn digwyddiadau ymgyrchu lleol ac mewn digwyddiadau ymgyrchu cenedlaethol

Cyhoeddi canllaw hyfforddiant a chyflogaeth i'w ddosbarthu a'i drafod mewn grwpiau lleol
Bydd ein gwasanaethau lleol yn darparu cefnogaeth i'n holl gleientiaid a rhanddeiliaid eraill ar fudd-daliadau, rheoli arian, hyfforddiant, cyflogaeth, a materion cysylltiedig. Yn benodol, byddant yn:

Trefnu cyfres o sesiynau lleol mewn cyfarfodydd prosiect, grwpiau gofalwyr, ac ar gyfleoedd eraill lle gall cleientiaid a rhanddeiliaid eraill drafod, rhannu syniadau, a chymryd camau gweithredu ar yr argyfwng costau byw

Trefnu ymweliadau â ac gan asiantaethau lleol allweddol lle gall rhanddeiliaid gyfarfod a thrafod budd-daliadau, cyflogaeth, a materion cysylltiedig gyda'r asiantaethau cyfrifol

Gweithio gyda rhanddeiliaid lleol i drefnu gweithgareddau eraill o'u dewis i ddarparu ffyrdd addysgiadol a diddorol o helpu pobl trwy'r argyfwng costau byw.

Ar ddiwedd yr ymgyrch, byddwn yn rhannu ein canfyddiadau'n eang ac yn gadael etifeddiaeth o gyngor ac arfer da. Yn benodol, byddwn yn:

Cyhoeddi "Canllaw Goroesi Costau Byw" wedi'i anelu at bobl â phroblemau iechyd meddwl a dibyniaeth ac yn seiliedig ar adborth o'r ymgyrch y byddwn yn ei ddosbarthu'n eang. Cyhoeddi a dosbarthu adroddiad ar gyswllt yr ymgyrch a gwybodaeth bellach Prif Swyddfa Tŷ Dafydd Alun 36 Rhodfa'r Tywysog Bae Colwyn Conwy LL29 8LA Gwefan: www.adferiad.org   E-bost: peter.martin@adferiad.org